दाल खिचडी

​

साहित्य :-

१. तांदूळ २ वाटी 

२. मूग डाळ १ वाटी 

३. तूर डाळ पाव वाटी 

४. मसूर डाळ पाव वाटी 

५. ३ ते ४ लवंग 

६. २ पेरभर दालचिनी 

७. २ तमालपत्र 

८. २ हिरव्या मिरच्या 

९. १ चमचा काश्मिरी लाल तिखट 

१०. १ चमचा धणेपूड 

११. १ चमचा जीरंपूड 

१२. १ चमचा गरम मसाला 

१३. बारीक चिरलेला कांदा दीड वाटी

१४. बारीक चिरलेला टोमॅटो १ वाटी

१५. बारीक चिरलेली कोथिंबीर १ वाटी

१६. मोहरी १ चमचा 

१७. जीरं १ चमचा 

१८. १० ते १२ कढीपत्त्याची पानं 

१९. प्रत्येकी १ चमचा किसलेलं आलं आणि लसूण 

२०. फोडणीसाठी तेल 

कृती :-

प्रथम तांदूळ आणि इतर सर्व डाळी एकत्र करून पाण्यामध्ये २ - ३ वेळा धुवून घ्याव्यात आणि  पाणी गाळून घ्यावे. अर्धा तास तांदूळ आणि डाळी भिजल्या की त्या कुकरमध्ये घालून त्यात दुपटीपेक्षा थोडं जास्त पाणी आणि चवीनुसार मीठ घालून शिजवून घ्याव्यात. एका पातेल्यात तेल घेऊन ते तापलं की मोहरी जीरं घालून फोडणी करावी. त्यात लवंग, तमालपत्र आणि दालचिनी घालावी. कढीपत्त्याची पानं घालून झाकण ठेवावं आणि आच कमी करावी. असं केल्यानं कढीपत्त्याचा छान स्वाद खिचडीला लागतो. झाकण मिनिटभराने काढून आच माध्यम करावी आणि मग त्यात कांदा घालावा. कांदा परतून घेतानाच आलं, लसूण आणि हिरवी मिरची घालावी. कांदा मऊसर शिजला की त्यात धणेपूड, जीरंपूड, लाल तिखट आणि गरम मसाला घालावा. मसाले मिनिटभर सतत हलवून परतून घ्यावेत आणि मग त्यात टोमॅटो घालावा. २ - ३ चमचे पाणी घालत घालत टोमॅटो मऊ आणि एकजीव होईपर्यंत परतून घ्यावा. हा मसाला तयार झाला की त्यात दीड ते २ वाट्या पाणी घालावं. कोथिंबीर व चवीनुसार मीठ  घालून या मसाल्याला छान उकळी काढावी. कुकरचं झाकण उघडून ठेवावं. सगळा मसाला कुकरमध्ये घालून तांदूळ आणि डाळींसोबत एकजीव करून घ्यावा. या दाल खिचडीवर तूप घालून आणि लिंबू पिळून ती गरम गरम serve करावी. 

वाढणी :- या साहित्यात ३ ते ४ माणसांची खिचडी होईल.

बटाटा वडा सांबार

वड्यासाठीचे साहित्य :-

१. उकडलेले बटाटे ३ ते ४

२. २ हिरव्या मिरच्या 

३.  आलं, लसूण प्रत्येकी २ चमचे

४. कोथिंबीर 

५. चवीनुसार मीठ 

६. अर्धा कप डाळीचं पीठ 

७. अर्धा चमचा तिखट 

८. पाव चमचा खायचा सोडा 

९. चवीनुसार मीठ 

१०. १ ते सव्वा कप पाणी 

सांबारचे  साहित्य :-

११. १ कप भिजवलेली तुरीची डाळ 

१२. १ ते २ लहान वांगी 

१३. पाव कप चिरलेला दुध्या 

१४. ४ ते ५ भेंड्या 

१५. अर्धा कप उभा चिरलेला कांदा 

१६. १ मध्यम आकाराचा टोमॅटो बारीक चिरून

१७. अर्धा चमचा तिखट 

१८. १ चमचा धणे पूड 

१९. अर्धा चमचा जीरं पूड 

२०. १ चमचा सांबार मसाला 

२१. अर्धा चमचा हळद 

२२. कढीपत्त्याची पाने 

२३. शेवग्याच्या शेंगा २

कृती :-

उकडलेले बटाटे हाताने कुस्करून घ्यावेत. त्यात हिरवी मिरची, आलं व लसूण वाटून घालावं. त्यात चवीनुसार मीठ व कोथिंबीर घालून व्यवस्थित एकजीव करून घ्यावं. त्याचे गोळे करून घ्यावेत. डाळीच्या पिठात तिखट, मीठ, सोडा व हळद घालावी. थोडं थोडं पाणी घालत दाटसर असा घोळ बनवून घ्यावा. गुठळ्या होऊ देऊ नयेत. ५ मिनिटे थांबून मग वडे करायला घ्यावेत. कढईमध्ये तेल तापवावे. बटाट्याचा प्रत्येक गोळा डाळीच्या पिठामध्ये घोळवून तेलात सोडवा. मध्यम आचेवर छान सोनेरी रंगावर वडे टाळून घ्यावेत. तोवर कुकरमध्ये तेल तापवावे. त्यात मोहरी,कढीपत्ता व हळद घालून फोडणी करावी. त्यात कांदा मऊ होईपर्यंत परतावा. धणे जीरं पूड, तिखट, सांबार मसाला व रंगासाठी पाप्रिका घालावं. मसाला थोडा परतून त्यात टोमॅटो घालावेत. ते परतले की मग भाज्या घालाव्यात. तुरीची भिजवलेली डाळ त्यात घालावी. शेवग्याच्या शेंगाही घालाव्यात. डाळीच्या दुप्पट पाणी घालावं व मीठ घालून कुकर बंद करावा व ३ शिट्ट्या करून घ्याव्यात. सांबार तयार झाला की त्याचा दाटपणा तपासून घ्यावा. आवश्यक वाटल्यास थोडं पाणी घालून सांबार पुन्हा उकळून घ्यावं. आता एका बाऊल मध्ये पहिले वडा घालून त्यावर सांबार घालावा. वरून कोथिंबीर व शेव घालून गरम गरम serve करावे.

थंडीच्या दिवसात किंवा पाऊस पडत असताना असा गरम गरम वडा सांबार अधिकच चविष्ट लागतो.

वाढणी:- २ ते ३ माणसे.

दाल बाटी

साहित्य :-

१. १ कप गव्हाची कणिक

२. पाव कप रवा

३. अर्धा चमचा ओवा

४. ४ ते ५ चमचे तेलाचे मोहन

५. चवीनुसार मीठ

६. तुरीची दाल अर्धा कप

७. अर्धा कप मुग दाल

८. कढीपत्ता

९. लाल मिरच्या ३ ते ४

१०. आलं, लसूण प्रत्येकी पेरभर

११. पाव कप कांदा बारीक चिरून 

१२. १ चमचा हळद

१३. फोडणीसाठी तेल व जीरं 

कृती :-

प्रथम गव्हाची कणिक, रवा व ओवा मिक्स करून घ्यावे व त्यात तेलाचे मोहन व चवीनुसार मीठ घालावे. थोडी हळद घालावी. पाणी घालत घालत याचा छान गोळा मळून घ्यावा. कुकरच्या एका भांड्यामध्ये हा गोळा व एका भांड्यात तूर व मुग डाळ एकत्र करून ३ शिट्ट्या करून घ्याव्या. शिजलेला बाटीचा गोळा छोट्या छोट्या वड्यामध्ये कापून घ्यावा व तेलावर तळून घ्यावा. एका कढईमध्ये तेल तापवावे व त्यात जीरं, लाल मिरच्या, कढीपत्ता घालून फोडणी करावी. हळद घालावी व कांदा घालून परतावे. आलं , लसूण घालून मिनिटभर पुन्हा परतून घ्यावे. कांदा छान मऊ झाला की त्यात शिजलेल्या डाळी घालाव्यात. थोडं पाणी व चवीनुसार मीठ घालून या वरणाला छान उकळी आणावी. कोथिंबीर घालावी. दाल बाटी serve करताना बाटी मोडून कुस्करावी व त्यावर वरण, तूप, व लिंबू पिळून घालावे. छान, खुसखुशीत दाल बाटी गरम असताना खावी. 

वाढणी :- २ ते ३ माणसे 

वरणफळं / चकोल्या

साहित्य :-

१. २ कप पोळीची कणिक

२. १ चमचा हळद

३. २ चमचे तिखट

४. धना जीरा पूड प्रत्येकी २ चमचे

५. गरम मसाला ३ चमचे

६. तेल ४ ते ५ चमचे

७. १ कप चिरलेली कोथिंबीर

८. तूर डाळ १ कप

९. चवीनुसार मीठ

१०. ६ ते ७ कढीपत्त्याची पणे

११. २ ते ३ आमसुले / कोकम

कृती :-

प्रथम तूर डाळ दीड कप पाणी घालून कुकर मध्ये उकडून घ्यावी. पोळीची कणिक घेऊन त्यात अर्धा चमचा हळद, १ चमचा तिखट, धना जीरा पूड प्रत्येकी १ चमचा, दीड चमचा गरम मसाला, चवीप्रमाणे मीठ, थोडं तेल व कोथिंबीर घालावी. पोळीच्या कणिकेपेक्षा थोडीशी घट्ट कणिक मळावी. आता कढईमध्ये तेलाची फोडणी करून त्यात मोहरी व कढीपत्ता घालावा व उरलेले सर्व मसाले घालावेत. उकडलेली डाळ थोडी मॅश करून कढईत घालावी. कोथिंबीर व चवीनुसार मीठ घालावे. आमटी थोडी पातळ होण्यासाठी थोडं पाणी घालावं. आमसुले घालून आमटीला उकळी येऊ द्यावी व आमटी बारीक आचेवर उकळत ठेवावी. आता मळलेल्या कणिकेचे छोटे गोळे घेऊन त्यांना तेल लावून ते लाटावेत. पोळी लाटली की कातण्याने शंकरपाळीच्या आकाराचे तुकडे करावेत व आमटीमध्ये सोडावेत. आमटी थोडी उकळावी व तोवर दुसरी पोळी लाटून घ्यावी. आमटीमध्ये अशाप्रकारे पोळीचे तुकडे घातले की आमटी मध्यम आचेवर थोडावेळ उकळावी. म्हणजे कच्ची कणिक शिजेल. आमटी पातळ राहील इतपत तुकडे घालावेत. मध्ये मध्ये आमटी उकळत असताना ढवळावी. अशी तयार वरणफळे एका बाउलमध्ये घालून वरून कोथिंबीर घालून गरम गरम serve करावे. अतिशय झटपट होणारे हे पूर्ण जेवण आहे. वरणफळे वाढताना तूप आणि लिंबू त्यावर घालावे व मगच वाढावे.

वाढणी :- २ ते ३ माणसे