खवा पोळी

साहित्य :-

१. १ कप खवा

२. १ चमचा बेसन

३. अर्धा चमचा खसखस 

४. २ कप पिठीसाखर

५. ३ ते ४ चमचे साजूक तूप

६. वेलची पूड अर्धा चमचा

७. चिमुटभर केशर

८. १ ते दीड कप कणिक

९. कणिक मळायला पाणी

कृती :-

प्रथम पोळीच्या कणकेपेक्षा थोडी घट्ट कणिक मळून घ्यावी.  कणिक मळताना चिमुटभर मीठ घालावे. गोड पदार्थाला अस मीठ घातल्याने छान चव येते. मग कढईमध्ये २ चमचे तूप घालावे. ते गरम झाले की त्यात खवा परतावा. चं गुलाबी रंग आला खव्याला की तो एका वाडग्यात काढून घ्यावा. परत थोडं तूप घालून त्यावर बेसन भाजून घ्यावं. बेसन छान भाजलं गेलं की ते खव्यामध्ये घालावं. पुन्हा तूप घालून थोडी खसखस भाजून घ्यावी. ती देखील खव्यावर घालावी. या मिश्रणात पिठीसाखर, वेलची पूड व केशर घालावे. चमच्याने दुध घालत हा खवा छान मळून घ्यावा. साधारणपणे मुठीत खवा घट्ट दाबला तर त्याची मुठ तयार झाली पाहिजे इतपत हा खवा मळून घेतला की पोळ्या करायला घ्याव्यात. कणकेच्या २ लाट्या घ्याव्यात. छोट्या दोन पोळ्या लाटून त्यातील एका पोळीवर खव्याची मूड घालावी व वरून दुसरी पोळी ठेवून कडा घट्ट बंद करून घ्याव्यात. हलक्या हाताने पुन्हा पोळी लाटावी. हि पोळी लाटताना थोडी तांदळाची पिठी लावावी. म्हणजे पोळी सहजतेने लाटली जाईल. तवा मध्यम आचेवर तापवून हि पोळी द्नही बाजूनी खरपूस भाजून घ्यावी. पोळी भाजताना बऱ्याचदा खवा बाहेर येतो व फसफसल्यासारखा दिसतो. त्यामुळे तव्याच्या तापमानाकडे लक्ष द्यावे. तवा जास्त तापला तर पोळी तव्यावर फुटू शकते. मध्यम आचेवरच या पोळ्या खरपूस भाजून घ्याव्यात. वरून तूप घालून गरम गरम serve कराव्यात. 

वाढणी :- या साहित्याच्या साधारणपाने १० ते १२ पोळ्या होतील. 

लादीपाव

साहित्य :-

१. दीड कप सेल्फ रायझिंग फ्लोअर किंवा मैदा 

२. १ चमचा यीस्ट 

३. पाव चमचा साखर

४. १ कप कोमट पाणी 

५. १ चमचा बटर

कृती :-

प्रथम एका काचेच्या किंवा स्टीलच्या भांड्यात सेल्फ रायझिंग फ्लोअर किंवा मैदा घ्यावा. जर तुम्ही मैदा वापरणार असाल तर त्यात अर्चा चमचा मीठ घालावं. पण सेल्फ रायझिंग फ्लोअरला मीठ घालायची गरज नाही. एका छोट्या वाटीमध्ये यीस्ट घेऊन त्यात साखर घालावी. कोमट पाण्यातील थोडं पाणी घालून यीस्ट active होण्यासाठी १० मिनिटे ठेवावे. पिठात हे यीस्ट घालून लागेल तेवढ्या पाण्यात पुरणाच्या पोळीसारखी पातळ कणिक मळावी. बटर लावून ही कणिक ५ ते ७ मिनिटे मळावी. हा daugh हाताला चिकटणार नाही अशा स्टेजला येईपर्यंत मळावा. मग काचेच्या किंवा स्टीलच्या भांड्यामध्ये ठेऊन वरून झाकावा. १ तास हा daugh ferment होऊ द्यावा. बकिंग ट्रेला तूप व मैदा लावून घ्यावा. ferment झालेल्या कणकेला हाताने बुक्क्या मारून त्यातील हवा काढावी व गोळा पुन्हा मळून घ्यावा. हाताला थोडे पीठ लावून या गोळ्याचे छोटे छोटे गोळे करून ते ट्रे मध्ये एकमेकाला थोडेसे चिकटतील असे ठेवावे. पुन्हा झाकून हे गोळे अर्धा तास ferment होऊ द्यावेत. तोवर ओव्हन ३५०f ला preheat करून घ्यावा. अर्ध्या तासाने ह्या गोळ्यांना वरून दुधाचा हात लावून बेक करायला ठेवावे. ३० मिनिटे बेक झाल्यावर बाहेर काढून लगेचच या पावला बटर लावावे. त्यामुळे पाव मऊ राहतो. हा पाव एका जाळीवर थंड होण्यासाठी ठेवावा. थंड झाला की एकमेकांपासून अलग करून मधोमध कापावा. वडा पाव, पाव भाजी किंवा अच्छी दाबेली सारख्या पदार्थांमध्ये हा पाव वापरता येऊ शकतो. तुमच्या ओव्हन नसेल तर convection microwave मध्ये १८०c  वर तुम्ही हा पाव बेक करू शकता. 

वाढणी :- या साहित्यात ५ ते ६ पाव होतील. 

वडा बनवण्याची कृती या पत्त्यावर पहावी :- http://migruhini.blogspot.com/2012/04/blog-post_30.html

आलू पराठा

साहित्य :-

१. २ ते ३ मध्यम आकाराचे बटाटे

२. पेरभर आलं

३. २ ते ३ लसूण पाकळ्या 

४. २ ते ३ मिरच्या 

५. अर्ध्या लिंबाचा रस

६. चवीनुसार मीठ 

७. बारीक चिरलेली कोथिंबीर 

८. २ कप पोळीची कणिक

९. कणकेच्या गोळ्याला लावण्यासाठी तेल 

१०. पराठे भाजण्यासाठी तूप किंवा बटर 

कृती:-

प्रथम बटाटे उकडून घ्यावेत. बटाटे गार झाल्यावर ते हाताने मॅश करून घ्यावेत. आलं, लसूण व मिरची थोडंसं मीठ घालून मिक्सरमधून वाटून घ्यावे. हे मिश्रण बटाट्यामध्ये घालावे. त्यात चवीनुसार  मीठ, लिंबाचा रस व बारीक चिरलेली कोथिंबीर घालून छान गोळा मळून घ्यावा. पोळीच्या कणकेप्रमाणे कणिक मळून घ्यावी. थोडेसे तेल लावून ही कणिक १० मिनिटे झाकून ठेवावी. या पोळीच्या कणकेचे छोटे छोटे गोळे करून घ्यावेत. तसेच बटाट्याच्या सारणाचेही गोळे करावेत. पोळीच्या कणकेचा एक गोळा घेऊन तो थोडासा लाटावा व त्यात बटाट्याच्या सारणाचा गोळा घालून सर्व बाजूनी बंद करून घ्यावे. हा गोळा पिठात घोळवून बंद बाजू खाली ठेवून हलक्या हाताने लाटावा. तवा मध्यम आचेवर तापवून घ्यावा व पराठा दोन्ही बाजूनी तूप किंवा बटर लावून भाजून घ्यावा. कोबीच्या कोशिंबिरीसोबत व लोणच्यासोबत आलू पराठा गरम गरम serve करावा.  

वाढणी :- २ ते ३ माणसे 

पालक लच्छा पराठा

साहित्य :-

१. ब्लांच केलेला पालक २ कप

२. ३ ते ४ लसूण पाकळ्या

३. पेरभर आलं

४. २ ते ३ हिरव्या मिरच्या

५. साधारण ३ ते ४ कप कणिक

६. चवीनुसार मीठ

७. अर्धा चमचा ओवा

८. २ मोठे चमचे दही

९. बारीक चिरलेली पालकाची पाने अर्धा कप

कृती :-

प्रथम उकळत्या पाण्यात पालकाची पाने घालून ३ ते ४ मिनिटे छान शिजवून घ्यावीत. नंतर गरम पाण्यातून पालक काढून गार पाण्यामध्ये ५ मिनिटे ठेवावा. नंतर एका चाळणीमध्ये घेऊन पाणी पूर्ण निथळू द्यावे. मग ही पालकाची पाने, आलं, लसूण व मिरची मिक्सरमधून वाटून घ्यावी. या वाटलेल्या मिश्रणात कणिक, मीठ, ओवा व बारीक चिरलेली पालकाची पाने घालावीत व पोळीच्या कणकेप्रमाणे कणिक मळून घ्यावी. आवश्यक वाटल्यास कणकेचे प्रमाण कमी जास्त करावे. मळलेली कणिक अर्धा तास झाकून ठेवावी. लच्छा पराठा करायला घेताना प्रथम कणकेचे समान आकाराचे गोळे करून घ्यावेत. मग त्यातल्या एका गोळ्याला दोन्ही बाजूने कोरडं पीठ लावून पोळी लाटून घ्यावी. लाटलेल्या पोळीला तूप लावावे व थोडी पिठी भुरभुरावी. मग फोटोमध्ये दाखवल्याप्रमाणे केंद्रातून सुरीने कापून गुंडाळी करायला सुरुवात करावी. कोनाचा आकार आला की हाताने तो कोन twist कारावा व हळुवार हाताने खाली दबावा. फोटोमध्ये दाखवल्याप्रमाणे गोळा तयार झाला की तो बाजूला ठेवून द्यावा. अशाप्रकारे सगळे गोळे बनवून ते ५ ते १० मिनिटे थांबावे. मध्यम आचेवर तवा तापत ठेवून एक एक पराठा हलक्या हाताने लाटावा व तूप लावून दोन्ही बाजूनी खरपूस भाजून घ्यावा. थंडगार रायत्यासोबत गरम गरम लच्छा पराठा serve कारावा. याच कणकेचे तुम्ही साधे पालक पराठे देखील करू शकता पण हा लच्छा पराठा सध्या लाटलेल्या पराठ्यापेक्षा अतिशय मऊ होतो आणि त्याचे छान पदर सुटतात.

वाढणी :- ३ ते ४ माणसे

वरणफळं / चकोल्या

साहित्य :-

१. २ कप पोळीची कणिक

२. १ चमचा हळद

३. २ चमचे तिखट

४. धना जीरा पूड प्रत्येकी २ चमचे

५. गरम मसाला ३ चमचे

६. तेल ४ ते ५ चमचे

७. १ कप चिरलेली कोथिंबीर

८. तूर डाळ १ कप

९. चवीनुसार मीठ

१०. ६ ते ७ कढीपत्त्याची पणे

११. २ ते ३ आमसुले / कोकम

कृती :-

प्रथम तूर डाळ दीड कप पाणी घालून कुकर मध्ये उकडून घ्यावी. पोळीची कणिक घेऊन त्यात अर्धा चमचा हळद, १ चमचा तिखट, धना जीरा पूड प्रत्येकी १ चमचा, दीड चमचा गरम मसाला, चवीप्रमाणे मीठ, थोडं तेल व कोथिंबीर घालावी. पोळीच्या कणिकेपेक्षा थोडीशी घट्ट कणिक मळावी. आता कढईमध्ये तेलाची फोडणी करून त्यात मोहरी व कढीपत्ता घालावा व उरलेले सर्व मसाले घालावेत. उकडलेली डाळ थोडी मॅश करून कढईत घालावी. कोथिंबीर व चवीनुसार मीठ घालावे. आमटी थोडी पातळ होण्यासाठी थोडं पाणी घालावं. आमसुले घालून आमटीला उकळी येऊ द्यावी व आमटी बारीक आचेवर उकळत ठेवावी. आता मळलेल्या कणिकेचे छोटे गोळे घेऊन त्यांना तेल लावून ते लाटावेत. पोळी लाटली की कातण्याने शंकरपाळीच्या आकाराचे तुकडे करावेत व आमटीमध्ये सोडावेत. आमटी थोडी उकळावी व तोवर दुसरी पोळी लाटून घ्यावी. आमटीमध्ये अशाप्रकारे पोळीचे तुकडे घातले की आमटी मध्यम आचेवर थोडावेळ उकळावी. म्हणजे कच्ची कणिक शिजेल. आमटी पातळ राहील इतपत तुकडे घालावेत. मध्ये मध्ये आमटी उकळत असताना ढवळावी. अशी तयार वरणफळे एका बाउलमध्ये घालून वरून कोथिंबीर घालून गरम गरम serve करावे. अतिशय झटपट होणारे हे पूर्ण जेवण आहे. वरणफळे वाढताना तूप आणि लिंबू त्यावर घालावे व मगच वाढावे.

वाढणी :- २ ते ३ माणसे

गुळाची पोळी

साहित्य :-

१. २ वाट्या किसलेला गूळ

२. पाव वाटी बेसन

३. खसखस व तीळ प्रत्येकी २ चमचे

४. अर्धा चमचा वेलची पूड

५. ३ वाट्या कणिक

६. अर्धी वाटी तेल

कृती :-

पहिले पोळीच्या कणकेप्रमाणे कणिक मळून घ्यावी. फक्त ही कणिक थोडी घट्ट असावी. किसलेला गूळ घ्यावा. त्यात खसखस व तीळ भाजून त्यांची पूड करून ते घालावे. बेसन तेलावर थोडं भाजून घ्यावं व गुळामध्ये घालावं. त्यात वेलची पूड घालावी. गुळाबरोबर हे सर्व जिन्नस मिक्स करावेत. आता या गुळाचा गोळा मळून घ्यावा. त्यासाठी अगदी थोडं थोडं दूध वापरावं. दूध अगदी अर्धा अर्धा चमचा घालत राहावं. दूध जास्त झालं तर पोळी लाटली जाणार नाही. थोडं तेल लावून गुळाचा छान गोळा मळून घ्यावा. आता कणकेचे गोळे करून घ्यावेत. त्यातला एक गोळा घेऊन त्याचे दोन भाग करावेत. त्याच्या छोट्या लाट्या करून घ्याव्यात. त्यातल्या एका लाटीवर गुळाचा एक गोळा ठेवून वरून दुसरी लाटी लावावी. कडा नीट बंद करून घ्याव्यात. व तांदुळाची पिठी लावून हलक्या हाताने पोळी लाटावी. मध्यम आचेवर तवा तापवून पोळी दिनही बाजूनी भाजून घ्यावी. अशाप्रकारे सर्व पोळ्या करून घ्याव्यात. गुळाच्या पोळीवर साजूक तूप घालून ही पोळी serve करावी.

वाढणी :- २ ते ३ माणसे

बाजरीची भाकरी

साहित्य :-

१. बाजरीच पीठ २ वाट्या

२. गरम पाणी

३. पांढरे तीळ २ चमचे

कृती :-

बाजरीच पीठ गरम पाणी घालत घालत थोडसं सैलसर मळून घ्यावं. मळलेल्या गोळ्याचा छोटा उंडा घेऊन दोन हातामध्ये त्याचा दाबत दाबत त्याचा चपटा गोल बनवून घ्यावा. पोळपाटावर थोडं तांदळाचं पीठ भुरभुरून त्यावर हा चपटा गोळा ठेवावा. हाताने हळू हळू थापत थापत गोल भाकरी बनवावी. त्यावर लगेचच थोडे तीळ लावून हलक्या हाताने दाबून घ्यावेत. भाकरीला ज्या बाजूला तीळ लावलेले आहेत ती बाजू तव्यावर देखील वरच आली पाहिजे अशा प्रकारे भाकरी तव्यावर टाकावी. लगेचच भाकरीच्या वरच्या बाजूला थोडसं पाणी लावायचं. हे पाणी थोडं वाळत आलं की भाकरी उलटावी. परत २ ते ३ मिनिटं भाकरी भाजली गेली की मग उलटून थेट आचेवर भाजावी. जर तुमच्याकडे कॉईल असेल तर त्यावर ठेवायची एक जाळी मिळते. त्या जाळीवर भाकरी भाजली तरी छान फुलते. अशा गरम गरम भाकऱ्या लोणी लावून serve कराव्यात.

ही बाजरीची भाकरी संक्रांतीच्या आदल्या दिवशी अर्थात भोगीला खाल्ली जाते.

वाढणी :- १ ते २ माणसे

फुलका

साहित्य :-

१. २ कप गव्हाची कणिक

२. ४ चमचे तेल

३. चवीपुरतं मीठ

४. कोमट पाणी

कृती:-

प्रथम कणकेमध्ये मीठ घालावे व कणिक थोडी मिक्स करून घ्यावी. त्यानंतर कणकेमध्ये २ चमचे तेल घालावे. तेलामुळे होणाऱ्या सगळ्या गुठळ्या मोडून घ्याव्यात. तेल व कणिक छान एकजीव करून घ्यावी. हळू हळू कोमट पाणी घालत घालत कणिक मळावी. फार घट्ट किंवा अगदी सैल कणिक मळू नये. कणिक मळल्यावर तो गोळा किमान अर्धा तास झाकून ठेवावा. आचेवर प्रथम जाळी ठेवून त्यावर तवा ठेवावा. तवा छान तापला की आच मध्यमहून थोडी जास्त ठेवावी. कणकेच्या गोळ्याचे ८ ते १० समान आकाराचे गोळे करून एक गोळा थोडासा पीठ लावून छान गोल लाटून घ्यावा. हा लाटलेला फुलका तव्यावर टाकला की अगदी थोडासाच भाजून लगेचच त्याची बाजू बदलावी. बाजू बदल्यावर मात्र फुलका छान भाजून घ्यावा. आता जी बाजू भाजलेली नाही ती तवा उचलून जाळीवर टाकावी. फुलका छान फुगला की चिमट्याने लगेच उचलावा. परत तवा जाळीवर ठेवून पुढचे फुलके बनवावेत.

वाढणी :- या साहित्याचे किमान ८ ते १० फुलके होतील.

भटुरे

साहित्य :-

१. पाव कप कणिक

२. ३/४ कप मैदा

३. चवीनुसार मीठ

४. २ चमचे घट्ट दही

५. १ चमचा तेल

६. कणिक मळण्यासाठी कोमट पाणी

७. १ चमचा यीस्ट

८. तळणीसाठी तेल

कृती :-

कणिक, मैदा, मीठ, दही, १ चमचा तेल, १ चमचा यीस्ट या सर्व गोष्टी एकत्र कराव्यात. तेल आणि दही पिठामध्ये पूर्णपणे एकत्र झाले पाहिजे. मग त्यात हळू हळू कोमट पाणी घालून त्याची छान मऊसर कणिक मळून घ्यावी. थोडासा तेल हातावर घेऊन ही कणिक पुन्हा ४ ते ५ मिनिटे छान मळून घ्यावी. ओल्या कपड्यामध्ये ही कणिक झाकून उबदार जागी ठेवावी. १ तासाने कणकेचा हा गोळा यीस्टमुळे फुगलेला दिसेल. या गोळ्याचे छोटे छोटे गोळे करावेत. गोळे करताना कुठेही त्याला घडी पडणार नाही याची काळजी घ्यावी नाहीतर भटुरा तेलात फुलणार नाही. हे छोटे गोळे लाटण्याने लाटावेत व गरम तेलात तळून घ्यावेत. मसालेदार छोले व गरम गरम भटुरे serve करावेत.

जर यीस्ट उपलब्ध नसेल तर मैदा व कणिक यासोबत १/२ चमचा बेकिंग सोडा आणि १/२ चमचा बेकिंग पावडर घालावी व बाकीची सर्व कृती वरीलप्रमाणेच करावी. पण यीस्ट असलेली कणिक १ तासानंतर जेवढी फुलून येईल तेवढी सोडा व बेकिंग पावडर घातलेली कणिक फुलणार नाही.

वाढणी :- २ ते ३ माणसे

पुरी

साहित्य :-

१. पोळीची कणिक १ वाटी

२. चिमूटभर मीठ

३. १/४ टी. स्पून साखर

४. २ चमचे तेलाचे मोहन

५. कणिक मळण्यासाठी पाणी

कृती :-

प्रथम तेल गरम करावं. कणकेमध्ये मीठ, साखर व मोहन घालावे. थोडे थोडे पाणी घालून पोळीच्या कणकेपेक्षा थोडी घट्ट कणिक भिजवावी. १० ते १५ मिनिटे थांबून मग त्या कणकेचे छोटे छोटे गोळे करावेत. गोल लाटून ह्या पुऱ्या गरम तेलावर दोन्ही बाजूनी तळून घ्याव्यात.

खीर, आम्रखंड, बासुंदी अशा पक्वान्नासोबत पुरी छान लागते.

वाढणी :- वरील साहित्यात ७ ते ८ पुऱ्या होतील.

पोळी

साहित्य :-

१. २ डाव गव्हाची कणिक

२. २ चमचे दही

३. चिमुटभर मीठ

४.१ ग्लास कोमट पाणी

५. तेल

कृती :-

कणकेमध्ये थोडेसे मीठ व २ चमचे दही घालावे. दही घातल्याने पोळी मऊ होण्यास मदत होते. कणिक एकत्र करावी. त्यात हळूहळू कोमट पाणी घालत कणिक मळावी. त्या कणकेचा गोळा झाल्यावर थोडेसे तेल लावून कणिक परत मळावी. ही मळलेली कणिक झाकून ठेवावी. साधारण अर्ध्या तासाने पोळी लाटण्यास घ्यावी. एक छोटा गोळा घेऊन तो थोडा लाटावा व त्याला तेल लावून त्रिकोणी घडी घालावी. ही त्रिकोणी घडी पिठात घोळवून त्याची गोल पोळी लाटावी. तवा मध्यम आचेवर तापला की लाटलेली पोळी तव्यावर भाजून घ्यावी. दही घातल्यामुळे पोळ्या अतिशय मऊ होतात व छान पदर सुटतात.

वाढणी :- या साहित्याच्या साधारण ७ ते ८ पोळ्या होतील